హాలునికి తెలుగు మౌక్తిక హారం
నరాల రామారెడ్డి అనువాదం

ఆధునిక సాహిత్యంలో స్రవంతులైన అభ్యుదయ, దళితవాద మొదలైన సాహిత్యాలకుమూలం వర్గ చైతన్యం. సమాజంలోని ప్రజలను ఆర్థిక, సామాజిక అంశాల ప్రాతిపదికన ఊహించుకుని వర్గాలు చేసి ఆయా జనసమూహాల ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకువారిని అప్రమత్తంగా ఉంచేది వర్గ చైతన్యం. దానికంటే ముందుగా పుట్టవలసినది సామాజిక స్పృహ, అనగా వర్గాలకతీతంగా సమాజంలో ప్రాథమికంగా ఉండవలసినమానవీయ విలువలు, సంబంధాలు. అటువంటి అంశాలను ప్రకటించే సాహిత్యాన్నివేలయేళ్ళ భారతీయ కావ్య జగత్తులో మొదటగా ఎవరు సృశించారు? ఆ ప్రశ్నకుసమాధానం వెదుక్కుంటూ వెనక్కుపోతే కనబడేది శాలివాహనుడు సంకలనం చేసినగాథా సప్తశతి. శాలివాహనునికి హాలుడు అనే పేరు కూడా ఉన్నది. ఎప్పుడో 1వశతాబ్దంలో సాహిత్యయుగం సంధ్యాసమయంలో వెలుగుచూసినదీ గాథా సంకలనం. గీర్వాణభాష ( దేవ భాషైన సంస్కృతం) కు సమాంతరంగా ప్రయాణించి అధికారంలోఉన్న వారి గురించే కాక సమాజంలోని లోతులను తెరచి చూపయత్నించింది ప్రాకృతభాషా సాహిత్యం. సంస్కృతం పురుషుడి గొంతుక వలె పరుషంగా ఉంటే, ప్రాకృతం స్త్రీకంఠంలా కోమలంగా ఉంటుందని ప్రాకృతకవులు గర్వంగా చెప్పుకొంటారు. ఆ భాషలోరాయబడిందీ గాథా సప్తశతి.

మరి సామాజిక స్పృహకు చెందిన అంశాలున్న ప్రాచీన సాహిత్యం కావడం వల్లనే ఆగాథలు ప్రముఖావధాని, విద్వత్కవి, ఆశుకవనరచనాచతురుడు నరాల రామారెడ్డి గారినిఆకర్షించాయి. మొదటినుండీ అవధానక్రీడలో భావుకత, వీలైనచోటల్లా సరళతనుకనబరుస్తూ అవధాన కళను సమాజానికి మరింత చేరువగా తీసుకొని పోవడానికిప్రయత్నించి, నేటి కాలపు అవధాన జగత్తులో ప్రత్యేక స్థానం చాటుతూవచ్చిన రామారెడ్డిగారు సహజంగానే ప్రాకృతకవిత్వం పై అభిమానం పెంచుకున్నారు. ఏడువందలపద్యాలను తీసుకుని ఆనాటి సాంఘిక జీవనానికద్దం పట్టే మూడువందల ప్రాకృతగాథలను ఎంచుకొని తెలుగు చేశారు. మూలాన్ని ప్రాకృతం నుండి కాకసంస్కృతానువాదమైన “ఛాయ” ను తీసుకుని, వాటిలోని శ్లోకాలను తెలుగుదనంఉట్టిపడే విధంగా తేటగీతి ఛందస్సునెంచుకొని అనువాదం చేశారు.

శృంగార, కరుణ, హాస్య రసాలు ప్రధానంగా కలిగిన ఈ గాథలలో రామారెడ్డి గారు తనఅవధానవిద్యలో వారు ప్రదర్శించిన పాండిత్యం, ప్రతిభ తోపాటు భావుకతను కూడాజోడించి స్వతంత్ర రచనలాగా వెలువరించారు. పదులఏళ్ళుగా పద్యాలతో గాలిలోబంతులాడిన అనుభవం వారిది, అనువాద పద్యాలు చెక్కినట్టుగా వచ్చాయి.

తే॥ 
అమృతధామ! నిశాతిలకాభిరామ! 
చల్లచల్లని మామ! ఓ చందమామ!
ధవునిరమణీయగాత్రమ్ము తాకినట్టి
శీతకరముల నన్ను స్పృశించుమోయి!
 
భావము = ఓ అమృతనిలయా! రాత్రి అనే రమణి ముఖానికి రమ్యమైన తిలకం వంటివాడవు నీవు.చల్ల చల్లని మామవు. చందమామవు. నీవు నా ప్రాణ వల్లభుని స్పృశించినకిరణాలతో నన్ను కూడా స్పృశించు. 
 
విశేషము = మూలంలో లేని “చల్లచల్లని మామ ఓ చందమామ” పదాలను జోడించితెలుగు వెన్నెల చల్లదనాన్ని కురిపించారు నరాల గారు.
 
తే॥ 
‘ఎన్ని మాఱులు నన్ను మర్దింతువోయి! 
ఇంక చాలును నను విసర్జింపవోయీ’
అంచు జీర్ణవస్త్రము విలపించినట్లు 
అంబుకణములు స్రవియించెనంచులందు. 
 
అంచు = అనుచు
 
భావము = “ఎన్నిసార్లు నన్ను బండకేసి బాదుతావయ్యా! ఇప్పటికైనా నన్ను వదలిపెట్టవయ్యా!” అని ఒక బీదవాని చినిగిపోయిన పాతపంచె ఏడుస్తున్నదేమో అన్నట్లుచిరుగుపాత అంచుల నుండి నీటిబొట్లు కారుతున్నాయి. 
 
విశేషము = ఆ నాటి సమాజంలోని ఒక పేదవాడి పాత పంచె ఏ స్థితి లో ఉందో హాలుడుచెప్పకపోతే మనకిప్పుడు తెలిసేదా! మనకు కూడా అంబు కణాలు జీరగా నిండలేదూ ?! ఎంతటి సామాజిక స్పృహ కవిది. 
 
తే॥ 
మొదటిసారి గర్భిణియైన ముగ్దగాంచి
ఇంతి! యేవి వస్తువులు నీకిష్టమనుచు 
సుదతులందఱు ప్రశ్నించ చుట్టుముట్టి
నాతిచూపులు ప్రసరించె నాథువైపు
 
భావము =మొదటి సారి గర్భవతియైన ఒక ముగ్దురాలిని చుట్టుముట్టిన సకియలు ‘ఏఏవస్తువులు నీకు ఇష్టమో’ చెప్పమన్నారు. సిగ్గలుమొగ్గ అయిన ఆ ముగ్దచూపులు ఆమెప్రాణవల్లభుని వైపు ప్రసరించినాయి
 
విశేషము = మగనికన్నా రుచికరమైన, ఇష్టమైన వస్తువు ప్రపంచంలో ఇంకేముందని ఆముగ్ద చూపులిచ్చిన ప్రౌఢసమాధానం. గర్భిణి చుట్టూ చేరిన అమ్మలక్కలు, వారడిగేప్రశ్నలు, ఆ అనురాగాలు, ఆ మెత్తటి భావనలు, ఆ కాలం నుండే ఉన్నాయా అనిఆశ్చర్యపడడం ఇక పాఠకుడి వంతు. 
 
తే॥
గగనలక్ష్మి కంఠము నుండి గళితమైన 
పద్మరాగగారుత్మతభాసమాన 
కంఠహారము కైవడి కాంచుమోయి!
రామచిలుకలు బారుగా వ్రాలుచుండె
 
భావము = గగనలక్ష్మి కంఠసీమనుండి కెంపులు, గరుడపచ్చలు చెక్కిన కంఠహారంనింగినుండి జారిపడుతున్నట్లు రామచిలుకల బారు నేలమీద వ్రాలుతున్నది చూడు
 
విశేషం = చిలుకల ముక్కులు పద్మరాగ మణుల్లా, చిలుకల శరీరాలు మరకత మణుల్లాభాసిస్తున్నాయని భావం. ‘బారుగా వ్రాలుచుండె’ - ‘బారుగా’ అన్న తెలుగు నుడికారం ఈచిత్రానికి స్పష్టతనూ, విస్తృతినీ ఇచ్చిందంటారు పి. రామకృష్ణ గారు నరాల వారిఅనువాదం ముందు మాటలో. కృష్ణ శాస్త్రికి సైతం భావుకతను నేర్పిన భావనలా లేదూభావన !! ఎంతటి గొప్ప సమాజమో అది, అంత భావనలు పోయారు. 

ఈరీతిలో రామచిలుకలు బారులుగా వ్రాలినట్లు, ముత్యాల్లాంటి పద్యాలు బారులుగాపేర్చబడి హారం రూపం దాల్చాయా అన్నట్లుగా ఉంది. అందుకేనేమో సినారే గారుముందు మాటలో “రామారెడ్డి గారు అనువాద రూపంలో తెలుగు వారికి మరోకవితామౌక్తికహారం అందించారు” అన్నది. అందుకేనేమో అంతగా పలవరించి సినారేగారన్నది “ప్రతిభా వ్వుత్పత్తులను అతులిత రూపంలో మేళవించుకొన్న కవితాశిల్పిరామారెడ్డి గారు” .

నరాల రామారెడ్డి గారందించిన ఆ మౌక్తికహారం రచన పేరు “ గాథా త్రిశతి – శాలివాహనప్రాకృత గాథలకు ఆంధ్రానువాదం”.

లెనిన్ వేముల

లెనిన్ బాబు వేముల: వృత్తికి సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీరు, ఎమ్మే లో చదువుకున్న తెలుగు భాషా సాహిత్యాల సౌందర్యం మత్తు వదలని పాఠకుడూ వ్యాఖ్యాత. ప్రస్తుతం అమెరికా, టెక్సాస్ రాష్ట్రం, డాలస్ నగరంలో నివసిస్తున్నారు. అక్కడి టాంటెక్స్ (తెలుగు అసోషియేషన్ ఆఫ్ నార్త్ టెక్సాస్)  నెల నెలా తెలుగు వెన్నెల క్రియాశీలురలో ఒకరు.

Add comment

ఇటీవలి వ్యాఖ్యలు

Categories

Your Header Sidebar area is currently empty. Hurry up and add some widgets.